កម្ពុជា៖ ការពារគណនីពី phishing និងការក្លែងបន្លំ QR

ស្គាល់ជំនួយក្លែងក្លាយ កូដទូទាត់ប្ដូរ និងសារបញ្ឆោត។ គោលដៅគឺបញ្ឈប់សកម្មភាពគ្រោះថ្នាក់ រក្សាភស្តុតាង និងទាក់ទងអ្នកផ្ដល់គណនីពិត។

បែងចែកសារពីស្ថាប័ន

CamCERT ផ្សព្វផ្សាយការអប់រំពី phishing តាម SMS និង Telegram។ សារអាចធ្វើត្រាប់ធនាគារ អ្នកផ្សាយ អ្នកដឹកទំនិញ ឬក្លិបកីឡា ប៉ុន្តែនាំទៅកន្លែងផ្សេង។ ពិនិត្យអ្វីដែលវាស្នើ៖ OTP កម្មវិធីថ្មី ការគ្រប់គ្រងពីចម្ងាយ ឬការផ្ទេរបន្ទាន់ គួរត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ ទោះនិមិត្តសញ្ញាស្គាល់ក៏ដោយ។ បើកកម្មវិធីដែលធ្លាប់ប្រើ ឬវាយអាសយដ្ឋានផ្លូវការដោយឯករាជ្យ។ កុំប្រើលេខក្នុងសារសង្ស័យដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់អ្នកផ្ញើដដែល។ ការភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតដែលបានអ៊ិនគ្រីបមិនធ្វើឱ្យគេហទំព័រក្លែងក្លាយក្លាយជាពិតទេ។

QR គ្រាន់តែជាព័ត៌មានណែនាំ

កូដបោះពុម្ពអាចត្រូវបិទពីលើដោយកូដផ្សេង ហើយរូបភាពក្នុងសារអាចជារបស់អ្នកផ្សេង។ ការណែនាំ ABA QR បញ្ជាក់ឱ្យពិនិត្យចំនួន និងរូបិយប័ណ្ណក្នុងកម្មវិធី។ ត្រូវពិនិត្យឈ្មោះអ្នកទទួលជាមួយអ្នកលក់ ឬវិក្កយបត្រផង។ បើបុគ្គលិកថាឈ្មោះគណនីបុគ្គលមិនស្គាល់ជារឿងធម្មតា សួរតាមច្រកអាជីវកម្មដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់។ កូដដែលបើកទំព័រអ៊ីនធឺណិតសុំពាក្យសម្ងាត់ធនាគារខុសពីការទូទាត់ក្នុងកម្មវិធីធនាគាររបស់អ្នក។ ឈប់បើដំណើរការប្ដូរមិនរំពឹង។

សញ្ញាព្រមាន និងការឆ្លើយតប

សកម្មភាពកាត់បន្ថយហានិភ័យ
សញ្ញាការឆ្លើយតបមានសុវត្ថិភាពកុំផ្ដល់
សារគំរាមបិទគណនីបើកកម្មវិធីធនាគារដោយខ្លួនឯងOTP ឬពាក្យសម្ងាត់
វីដេអូសុំទាញឯកសារប្រើច្រកកម្មវិធីអ្នកផ្សាយផ្លូវការសិទ្ធិគ្រប់គ្រងឧបករណ៍
អ្នកទទួលមិនរំពឹងបញ្ជាក់ជាមួយអ្នកលក់មុនផ្ញើប្រាក់សាកល្បងដើម្បីទុកចិត្ត
អ្នកយកប្រាក់វិញសុំកម្រៃមុនទាក់ទងអ្នកផ្ដល់សេវាដើមការផ្ទេរថ្មី ឬព័ត៌មានចូល
អ្នកទូរស័ព្ទសុំចែកអេក្រង់បញ្ចប់ ហើយផ្ទៀងផ្ទាត់អ្នកទាក់ទងសមតុល្យ ឬកូដសម្ងាត់

បើបានចុច ឬធ្វើតាមរួច

ពិពណ៌នាអ្វីកើតឡើងឱ្យច្បាស់។ ការទទួលសារ បើកទំព័រ បញ្ចូលព័ត៌មានចូល ដំឡើងកម្មវិធី និងអនុញ្ញាតផ្ទេរមានកម្រិតប៉ះពាល់ខុសគ្នា។ បើបញ្ចូលពាក្យសម្ងាត់ ប្ដូរវាពីឧបករណ៍ទុកចិត្ត និងពិនិត្យវគ្គចូលសកម្ម។ បើដំឡើងកម្មវិធីសង្ស័យ ឬបើកគ្រប់គ្រងពីចម្ងាយ ឈប់ប្រើឧបករណ៍នោះសម្រាប់ទូទាត់ ហើយរកជំនួយជំនាញ។ ទាក់ទងធនាគារ ឬកាបូបតាមច្រកផ្លូវការដើម្បីស្នើការការពារសមស្រប។ រក្សាលេខយោង និងពេលផ្ទេរគ្មានការអនុញ្ញាត។ កុំពន្យារទំនាក់ទំនងព្រោះកំពុងស្វែងរកអត្តសញ្ញាណអ្នកវាយប្រហារដោយខ្លួនឯង។

បញ្ជីភស្តុតាង និងរាយការណ៍

  • កត់តំណ ឬឈ្មោះគណនីសង្ស័យ ដោយមិនបន្តទាក់ទង។
  • រក្សាម៉ោងសារ និងរូបភាពពាក់ព័ន្ធ ដោយមិនបង្ហាញកូដសម្ងាត់។
  • ប្រាប់អ្នកផ្ដល់សេវាថាប៉ះពាល់ព័ត៌មានចូល ឧបករណ៍ ឬប្រាក់។
  • ពិនិត្យវគ្គចូល និងឧបករណ៍ភ្ជាប់ពីឧបករណ៍ទុកចិត្ត។
  • រក្សាលេខសំណុំរឿង និងធ្វើតាមការណែនាំបានផ្ទៀងផ្ទាត់។
  • ប្រើច្រកហេតុការណ៍ ឬអ្នកប្រើប្រាស់សមស្របសម្រាប់បញ្ហានៅសល់។

តួនាទី CamCERT រួមមានព័ត៌មានសន្តិសុខ និងការសម្របសម្រួលហេតុការណ៍ មិនមែនសេចក្ដីសម្រេចសងប្រាក់អ្នកលក់ទេ។ សម្រាប់វិវាទអ្នកប្រើប្រាស់ដាច់ដោយឡែក ច្រកបណ្ដឹង ក.ប.ប. ត្រូវការកំណត់ត្រាប្រតិបត្តិការពិត។

ការពារការស្ដារគណនីពីការក្លែងបន្លំ

រក្សាតំណជំនួយផ្លូវការជាឯកជនមុនមានហេតុការណ៍។ ប្រើពាក្យសម្ងាត់ផ្សេងគ្នា និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ខ្លាំងបំផុតដែលសេវាគាំទ្រ ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឧបករណ៍ និងពិនិត្យសិទ្ធិកម្មវិធី។ ព្រមព្រៀងជាមួយគ្រួសារអំពីវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់សំណើប្រាក់បន្ទាន់។ កុំបង្ហោះលេខគណនីពេញ ឯកសារអត្តសញ្ញាណ ឬព័ត៌មានខាតបង់ក្នុងក្រុមសាធារណៈ ព្រោះអ្នកផ្សេងអាចយកធ្វើត្រាប់ជំនួយ។ ការយកប្រាក់វិញមិនធានា ប៉ុន្តែរបាយការណ៍ច្បាស់ និងឆាប់ជួយវាយតម្លៃការការពារ។ ទំព័រអប់រំមិនត្រូវការព័ត៌មានចូលធនាគារអ្នកឡើយ។

ឧទាហរណ៍៖ សារសងប្រាក់ការប្រកួតក្លែងក្លាយ

សារមួយថាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាលុបចោល និងអ្នកអាចយកប្រាក់វិញ ប៉ុន្តែសុំស្កេន QR និងអនុញ្ញាតការផ្ទេរ។ ឈប់ ហើយអានថាកម្មវិធីធនាគារនឹងធ្វើអ្វី។ ផ្ញើប្រាក់មិនដូចទទួលប្រាក់សងទេ។ ផ្ទៀងផ្ទាត់សេចក្ដីប្រកាសលុបដោយឯករាជ្យ និងទាក់ទងអ្នកលក់ដើមតាមបង្កាន់ដៃ។ បើបានអនុញ្ញាតប្រាក់ចេញរួច ប្រាប់អ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុតាមការពិត មិនហៅវាថាប្រាក់ចូលធម្មតាទេ។ រក្សាសារសង្ស័យ និងលេខយោងជាឯកជន។ ព័ត៌មានព្រឹត្តិការណ៍ពិតមិនបញ្ជាក់អ្នកផ្ញើពិតឡើយ ព្រោះវាអាចជាព័ត៌មានសាធារណៈ។

សំណួរដែលសួរញឹកញាប់

តើនិមិត្តសញ្ញាធនាគារធ្វើឱ្យ QR មានសុវត្ថិភាពទេ?

ទេ។ ពិនិត្យអ្នកទទួល ចំនួន និងរូបិយប័ណ្ណក្នុងកម្មវិធីខ្លួន និងដោះស្រាយភាពខុសមុនអនុញ្ញាត។

គួរផ្ញើ OTP ទៅអ្នកជំនួយទេ?

ទេ។ កុំបង្ហាញកូដផ្ទៀងផ្ទាត់ដល់អ្នកទូរស័ព្ទ គណនីជជែក ឬអ្នកអះអាងជួយយកប្រាក់វិញ។

តើ CamCERT អាចសងប្រាក់ផ្ទេរដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ?

ទេ។ ការសម្របសម្រួលហេតុការណ៍ និងការយកប្រាក់ទូទាត់វិញជាតួនាទីផ្សេងគ្នា។ ទាក់ទងអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុភ្លាមអំពីប្រតិបត្តិការ។

ប្រភព និងការផ្ទៀងផ្ទាត់